Umowa z modelką na wykorzystanie wizerunku w reklamie
Umowa z modelką na wykorzystanie wizerunku w reklamie musi zawierać zgodę na rozpowszechnianie wizerunku, wskazać kanały i czas użycia oraz kwotę wynagrodzenia. Sam fakt, że modelka pozowała za pieniądze, nie wystarcza do każdej reklamy, a umowa z fotografem nie zastępuje zgody osoby na zdjęciu. Poniżej zapisy, które warto mieć, i przykład dla małego lokalu nad morzem.
umowa z modelką na wykorzystanie wizerunku
Co mówi prawo o wizerunku
Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby sfotografowanej. Przepis art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje wyjątek: zezwolenia nie potrzeba, gdy osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie, chyba że wyraźnie zastrzegła inaczej. W reklamie nie warto na tym polegać. Wyjątek nie mówi, gdzie i jak długo zdjęcie wolno pokazywać, więc pierwszy spór o plakat czy płatną reklamę kończy się szukaniem dowodów. Napisz zgodę wprost.
Siedem zapisów, które powinna mieć umowa
1. **Strony i opis sesji.** Kto zamawia, kto pozuje, gdzie i kiedy odbywa się sesja, jakie sceny są planowane.
2. **Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku.** Osobny zapis, nie ukryty w akapicie o wynagrodzeniu.
3. **Kanały.** Strona internetowa, Mapy Google, social media, reklama płatna, druk, reklama zewnętrzna. Każdy kanał osobno.
4. **Czas i terytorium.** Na przykład 12 miesięcy i Polska, z ceną ewentualnego przedłużenia.
5. **Wynagrodzenie i termin płatności.** Kwota brutto lub netto, termin, forma rozliczenia.
6. **Granice.** Bez nagości, bez ujęć sugestywnych, bez retuszu zmieniającego rysy twarzy, jeśli takie są ustalenia.
7. **Wycofanie.** Termin zdjęcia materiałów z internetu i dopuszczenie wyprzedaży już wydrukowanych zapasów.
Umowa z modelką a umowa z fotografem
To dwa dokumenty o różnym przedmiocie. Fotograf przenosi na markę prawa do zdjęć albo udziela licencji, a modelka zgadza się na rozpowszechnianie swojego wizerunku. Marka potrzebuje obu. Tania sesja bez zgody modelki na płatną reklamę to najczęstszy powód, dla którego gotowe zdjęcia leżą w szufladzie.
Przykład zapisów dla smażalni na 60 miejsc
Lokal zamawia jeden dzień zdjęć w lipcu, trzy sceny i 40 zdjęć. W umowie wpisuje: zgoda na rozpowszechnianie wizerunku na stronie internetowej, w Mapach Google, w mediach społecznościowych lokalu i w menu drukowanym, przez 12 miesięcy od daty podpisania, na terytorium Polski. Reklama zewnętrzna nie jest objęta zgodą. Wynagrodzenie płatne w 14 dni od dostarczenia zdjęć. Gdyby lokal po sezonie chciał plakat przy drodze, dokupuje rozszerzenie z ceną ustaloną już dziś.
Dane osobowe modelki
Zdjęcie twarzy to dane osobowe, więc przy umowie obowiązują też zasady ich ochrony. Informację o przetwarzaniu danych i zasady kontaktu zostaw w dokumentach sesji. Wytyczne organu nadzoru znajdziesz na stronie Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Czego nie robić
Nie wysyłaj zgody w wiadomości na komunikatorze bez zakresu. Nie używaj zdjęć w kanale, którego umowa nie wymienia. Nie podpisuj wzoru pobranego z internetu bez dopasowania kanałów i czasu. Nie zakładaj, że zgoda z jednej sesji obejmuje następną.
Jak rozliczyć wynagrodzenie modelki
Są dwie typowe drogi. Modelka prowadząca działalność wystawia fakturę, a marka księguje ją jako koszt reklamy. Modelka bez działalności dostaje wynagrodzenie na podstawie umowy cywilnoprawnej, a wtedy dochodzą obowiązki płatnika, które zależą od rodzaju umowy. Wybór wpływa na koszt netto, więc ustal go przed sesją z księgową, a nie po wystawieniu pierwszego dokumentu. W planie Miss Lata rozliczasz się z konkursem jedną fakturą VAT, a wynagrodzenie finalistki jest po stronie konkursu zgodnie z zasadami planu.
Pytania, które marki zadają przed sesją
**Czy zgoda modelki musi być na piśmie?** Prawo nie narzuca formy, ale bez dokumentu trudno udowodnić zakres. W reklamie płatnej wybierz formę pisemną lub elektroniczną z podpisem.
**Czy mogę użyć zdjęć po zakończeniu umowy?** Tylko w zakresie, który umowa przewiduje. Po upływie czasu licencji zdjęcia wycofujesz albo przedłużasz zgodę za ustaloną cenę.
**Czy modelka może odwołać zgodę?** W uzasadnionych przypadkach tak, dlatego umowa powinna określać termin wycofania materiałów i los zapasów drukowanych.
**Czy zdjęcia z sesji mogę dać partnerowi lub dystrybutorowi?** Tylko jeśli kanał i podmiot są w umowie. Zwykle wystarczy dopisać „materiały partnerskie marki” z listą miejsc.
**Czy wizerunek osoby nieletniej wymaga czegoś więcej?** Tak, wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, dlatego w konkursie Miss Lata występują wyłącznie pełnoletnie finalistki, a wiek jest sprawdzany dokumentem.
Najdroższy błąd i jak go uniknąć
Najczęściej marka wychodzi na tym, że zdjęcie z sesji na stronę trafia po roku na billboard. Zgoda obejmowała internet, więc przy zmianie kanału trzeba negocjować od nowa, a modelka ma wtedy mocną pozycję. Prosty sposób to wpisać w umowę opcję rozszerzenia z kwotą i terminem na zgłoszenie. Kosztuje to jedno zdanie i oszczędza spór w środku sezonu.
Gotowa umowa w planie partnerskim
W Miss Lata umowa i zgoda są częścią planu. Finalistka wyraża pisemną zgodę na każdą kampanię osobno, zakres licencji wynika z planu (Partner Plaży to internet na 12 miesięcy, Partner Edycji także druk i reklama zewnętrzna), a rozliczasz się jedną fakturą VAT. Jak to wygląda dla lokalu gastronomicznego, pokazuje strona modelki do reklamy restauracji i barów nadmorskich. Szczegóły praw do plików opisuje wpis o licencji na zdjęcia reklamowe z modelką, a punkty do ustalenia przed sesją zbiera brief dla modelki do sesji reklamowej. Plany porównasz w cenniku. Umowę podpiszesz elektronicznie, na przykład w narzędziu do podpisywania dokumentów online.
Gdzie ten model jest słabszy: wybierasz spośród finalistek konkursu, więc jeśli potrzebujesz konkretnego typu modelki albo licencji na wiele krajów, agencja da szerszy wybór. Ten wpis nie jest poradą prawną. Przy kampanii ogólnopolskiej zlecenie przygotowania umowy prawnikowi jest tańsze niż spór.
Lista kontrolna przed podpisem
- Czy zgoda na wizerunek jest osobnym zapisem.
- Czy każdy kanał reklamy jest wymieniony z nazwy.
- Czy czas jest podany w miesiącach, a przedłużenie ma cenę.
- Czy wiadomo, co się dzieje ze zdjęciami po końcu licencji.
- Czy modelka ma prawo odmówić pojedynczego ujęcia.
- Czy wynagrodzenie ma termin i kwotę.
Zaplanuj sesję ze zgodą i licencją na lato 2027
Wybierz plan, przejrzyj finalistki i wyślij brief.